Pitong Patibong, adaptasyon sa Filipino ng dulang The Seven Deadly Sins of the Petty-Bourgeoisie ni Bertolt Brecht


pitong-patibong_photo-by-joannalerio

Satirikong tinahak ng dula ang panghahalay ng mundo ng komersyo sa babaeng indibidwal. Bilang babae, doble ang pagkabulnerable ng tauhan sa pamamayani ng burges at kaburgisan.

Sa adaptasyon ni Vlad Gonzales para sa Dulaang UP Laboratoryo, ang magkapatid na sina Anna 1 (Marynor Madamesila) at Anna 2 (Francelle Fetalvero) ay nakipagsapalaran sa Maynila upang maipagamot ang kanilang lolang may tumor at maipagtayo din ng bahay ang kanilang mag-anak sa Laguna. Sa likod nito ay ang kanilang sariling pangarap na makatungtong ng kolehiyo at maging artista.

Magkasalungat ang karakter ng dalawa: ang una ay payak mag-isip ngunit mapagbantay sa sitwasyon samantalang ang ikalawa ay lampas sa hinagap ng kukote kung mag-isip at siya ang karakter na madalas ay nahuhulog sa mga patibong ng lipunang bulok. Si Anna 1 ang may talino habang si Anna 2 ang may talento. Ang kanilang tambalan sa pakikibaka ng buhay ay pagkumpol ng isang natatanging kapangyarihan sang-ayon sa kakayanan ng isang peti-burges.

Sa direksyon ni Ed Lacson, hindi opera-ballet (ballet chanté) ang pagtatanghal ng Dulaang UP Laboratoryo. Bagkus, ang mga karakter na Anna 1, Anna 2, Pamilya at Korus ay binigyang-buhay ng pag-arteng realistiko at animasyon, sayaw-aliw at awit-karaoke ng mga artistang-UP kabilang sina Virgilio Balanon, Greg de Leon, Erika Estacio, Teetin Villanueva, Christine Vinarao, Miguel Bongato, Cheska Cartativo, Arvy Dimaculangan at Ysmael Mendoza.

Sa unang sabak sa lungsod, ang dalawang probinsiyana ay naging manggagawang kontraktwal na tagapasinungaling ng mga produktong kapitalista sa ngalan ng kapital. Itinuring na unang patibong ang trabahong di desenteng magpasahod at di nag-uudyok ng kaunlaran sa kabuuan ng isang tao, isang realidad na nararanasan ng mga manggagawang Filipino.

Sa proseso, ang masiglang Anna 2 ay naging tamad at tamad-tamaran. Samantala, para kay Anna 1, ang pagtitiis ay isang diskarteng praktikal. Hindi inabot ng kanyang kamalayan ang magtanong bakit hinahayaan ng isang gobyerno ang pag-iral ng kontraktuwalisasyong nagpapapagal sa katawan at katinuan kapalit ng karampot na sahod at kawalan ng mga benepisyo.

Isang oportunidad ang nagbukas kay Anna 2 nang mapansin ang kanyang nabidyong Aegis na pagbirit at naimbita tuloy upang maging artista. Isang pambihirang pagkakataon ngunit nangyayari sa panahon ng social media at Oprah.

Natural lamang ang parehong nadamang galak ng dalawang Anna bilang ito ay isang hakbang tungo sa katuparan ng kanilang pangarap at higit sa lahat, ang matustusan ang kanilang lola’t mag-anak. Walang nakapagsabing ito rin ay isang hakbang upang ang mabait na Anna ay magsimulang magsahalimaw sa halimaw na mundo ng industriya ng telebisyon at entertainment.

pitong-patibong_photo-by-joannalerio

Sa proseso, si Anna 2 ay unti-unting naging reyna ng yabang at arogansya. Samantala, ang papel ni Anna 1 ay itulak nang itulak lamang ang kapatid sa piitan ng halimaw. Ang tanging habilin ng pamilya ay ang panagutin ang magkapatid sa kanilang pangangailangan habang pinapaalalahanang huwag magbenta ng kiki’t kaluluwa.

Lingid sa pamilya ang lahat ng naranasan nilang pasakit gawa ng ilusyong maayos ang kalagayan sa lungsod. Pilit inunawa ni Anna 2 ang sistemang nang-aalipin sa kanya upang masikmura ang pambabastos at mababang pagtingin sa kanya bilang artistang mananayaw. Pamilyar ang kanyang papel sa Filipinong manunuod kaugnay ng pagsikat halimbawa ng grupong Sex Bomb Girls, Mocha Girls at Willing Willie Girls bagamat di pangkaraniwang marinig sa aktuwal ang internal nilang nadarama at naranasang karahasan kaugnay sa kanilang trabaho.

Sa isang bahagi, natutunan na ni Anna 2 ang tanggapin ang rekisitos ng kanyang pangarap ngunit di niya kinakaya ang walang pakundangang pang-aabuso ng bata sa Bigtime Show gaya nang kaso ng batang anim na taong gulang lamang na pinagiling (macho dance) ni Willie Revillame sa harap ng kamera noong 2011. Umiiyak ang bata habang tinatawanan ng studio audience at hinahayaan ni Revillame.

Isinilang ang ganitong uri ng game show upang pagkakitaan ng komersyo ang kahirapan ng mamamayan. Napopoot si Anna 2 pagkat nakikita niya ang kanyang sarili. Ayaw niya ring maranasan ng iba pa ang mga kabalintunaan sa industriya. Sa bahaging ito ng palabas, naging mabigat ang kabuuang tono ng eksena. Nawala ang atribidang pahayag ng pamilya at naiwan ang dalawang Anna sa pakikitunggali sa isa’t isa. Mahirap kalabanin si Mr. Big Time sa ngayong higit na importante sa sarili ang maging kasapi ng tinitingalang big time.

Samantala, naroon ang danas ni Anna 2 sa pag-alaga ng pisikal na ganda ayon sa artipisyal na estetika ng industriya. Dito, napaghahalo ang sakripisyo at katakawan sa ngalan ng salapi, dignidad o pangalan. Nadadala ang pagpapahalagang ganito sa larangan ng pag-ibig kung saan napaghahalo din ang libog at pagmamahal ayon sa binibigay nitong materyal.

Ang sumunod na patibong ay manipestasyon ng siklo ng pang-aabuso (abuse repulsion) kung saan nauulit ng biktima ng pang-aabuso ang pang-aabuso sa kapwa. Para kay Anna 2, pinakikinabangan niya ang pag-big at kaakibat na luhong alay ng mayamang prodyuser sa kanya pagkat “tinatamasa niya lamang ang dapat ay sa kanya”. Kasabay nito, inaambunan niya ng halik at damit ang isang hunk na inakala niya’y may alay na dalisay na pag-ibig: ang tipo ng pag-ibig na walang bahid ng salapi o anumang kapalit na materyal.

Organikong napaglalaruan ang espasyo at panahon sa pagtagpo ni Anna 2 sa dalawang lalaking kapwa niya hinahalina sa magkaibang dahil ng libog.

Isang mapagpasyang pakikialam ni Anna 1 ang gigising kay Anna 2 na ang pakikipagtalik ay hindi awtomatikong kaparis ng pag-ibig bagkus ito ay maaaring isang tipo ng pagsasamantala. Hindi dito nagtapos ang paglalakbay ng magkapatid na tila naging pugante ng pagkakataon. Maaaring asahang mauwing puta si Anna 2 dahil dito niya nadarama ang pagiging higit na nilalang kaysa mga tao at pagkakataong humahalay sa kanya sa anumang anyo. Sadyang kanyang sinuong ang “kasakiman laban sa mga taong nagpapakasakim din”. Napuno ang entablado ng brief na may kadikit na pera. Ginamit ito ni Anna 2 sa ritwal ng paglilinis ng katawan.

Sa bandang huli, kinainggitan niya ang mga taong natupad ang kanilang pangarap, silang mga nakahanap ng tunay na pag-ibig at silang naka-igpaw sa mga sistematikong bitag ng maka-indibidwal.

Sa orihinal na panulat ni Brecht para sa Théatre des Champs-Elysées sa Paris noong 1933, sadyang natunghayan sa dulo ng palabas na ang dalawang karakter ay di simpleng magkapatid bagkus ay iisang tauhan. Ang isang Anna ay mananayaw habang ang isa ay mang-aawit, ang isa ay rasyonal habang ang isa ay emosyonal. Inilinaw ng pag-iisa ni Brecht sa tauhan na ang mga patibong na likha ng nakakataas na uri ng lipunan ay nag-aanak ng tipo ng sakit na nasa hangganan ng Dissociative Identity Disorder o Split Personality o kaya ang kolonyal na sakit ng Schizophrenia sa konteksto ng mga tauhang mula sa bayang sinakop o sa bayang mananakop. Ito ay sa halip ng demokratikong paglikha ng isang taong buo ang kanyang pagkatao.

Ayon sa Marxistang pagsusuri ng uri, ang peti-burges ay may personalidad na mabuway: kalahati ng kanyang isip at damdamin ay makasarili habang ang kalahati nito ay maka-kolektibo. Hindi madali ang humarap sa isang sitwasyon kung saan ang pa-in ay siya ring pinapa-in ngunit maituturing pa ring kahinaan ng isang peti-b ang magpadala sa dikta ng kumbensyon o kaya ang maging hungkag na bahagi ng pagpanatili ng di makataong kalakaran.

Umuwi ang magkapatid bitbit ang mayamang aral sa pitong taong pakikipagsapalaran.

———–

Ang Dulaang UP Laboratoryo ay produksyon ng mga mag-aaral sa Sining ng Dulaan sa Unibersidad ng Pilipinas Diliman. Ito ay tanghalan ng mga likha at tesis hinggil sa direksyon, pag-arte, pagsulat, pagdisenyo (ilaw, entablado at pananamit), teknikal at pangangasiwa.

Abangan sa Nobyembre ang adaptasyon ni Vlad Gonzales sa nobelang 1984 ni George Orwell at produksyon ng Dulaang Sipatlawin.

Iba pang Larawan mula sa Pagtatanghal. More photos here.

 

Kaugnay na Babasahin

Advertisements

About Joanna Lerio

cultural journalist, multidisciplinary artist, educator, traveller, dreamer, yogini, vegetarian, advocate Facebook.com/JoannaLerioOfficial Youtube.com/juanalily Juanalily.wordpress.com/ Juanalilytravels.dreamtrips.com/refer Twitter.com/JoannaLerio Facebook.com/linanganng.kulturangpilipino Artistswelfare.org/join-us/
This entry was posted in Rebyu, Teatro and tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

Comments

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s